Đồ họa biên tập: Piano: chọn số ngón có thể lặp lại.
Một đoạn piano có thể vấp vì mỗi lần bạn lại dùng ngón khác nhau. Cách chọn số ngón piano hữu ích bắt đầu từ hướng đi của câu và vị trí tiếp theo. Bạn cần một phương án thoải mái, có thể lặp lại, đồng thời hiểu lúc nào nên nhờ giáo viên điều chỉnh.
Đọc số ngón đúng trước khi tập
Ở cả hai tay, ngón cái là số 1, ngón trỏ 2, ngón giữa 3, ngón áp út 4 và ngón út 5. Số ngón không phải tên nốt. Cùng một nốt Đô có thể được chơi bằng các ngón khác nhau tùy vị trí bàn tay và câu nhạc.
Nếu bản nhạc chỉ ghi một vài con số, đó thường là những điểm tác giả hoặc người biên tập muốn định hướng. Đừng tự điền mọi nốt ngay lập tức. Trước tiên, xem đoạn đang đi lên, đi xuống, lặp lại hay nhảy xa; nhìn cả nốt xuất hiện sau chỗ khó để tránh chọn ngón thuận trước mắt nhưng bí ở bước sau.
Thử hai phương án trong cùng điều kiện
Chọn một đoạn ngắn chỉ dùng một tay. Đọc đúng cao độ và trường độ trước, sau đó đánh dấu phương án A bằng bút chì. Chơi chậm, quan sát vị trí bàn tay sau nốt cuối. Phương án tốt cần giúp bạn đến được nốt tiếp theo mà không kéo giãn hoặc xoắn tay.
Nếu còn vướng, thử phương án B ở cùng tốc độ. So sánh ba điều: có bỏ sót nốt không, chuyển động có tự nhiên không, câu nhạc có bị đứt ở chỗ đổi ngón không. Đừng chọn chỉ vì một lần chơi nhanh thành công. Giữ lại phương án bạn có thể thực hiện bình tĩnh nhiều lần.
Ghi ít nhưng ghi đúng điểm quyết định
Những vị trí đáng ghi gồm nốt bắt đầu, chỗ luồn ngón, chỗ đổi thế tay và nốt đến sau một quãng nhảy. Khi một hình nhạc lặp y hệt, kiểm tra xem có thể dùng cùng cách bấm hay không. Nếu phần kết khác, ngón ở đầu hình có thể cũng cần đổi.
Dùng một màu bút hoặc một kiểu đánh dấu thống nhất. Gạch bỏ nhẹ phương án cũ thay vì để hai dãy số chồng lên nhau. Một trang đầy số mâu thuẫn khiến mắt phải giải quyết thêm việc trong lúc chơi. Với bản điện tử, lưu phiên bản đã chốt và tránh đọc nhầm bản chưa sửa.
Khi nào cần đổi số ngón đã học
Có thể phải đổi khi tốc độ, cách nối tiếng hoặc cách chia bè làm phương án cũ bất tiện. Bàn tay mỗi người cũng khác nhau. Chỉ dẫn in sẵn là điểm tham khảo, không phải lý do để cố với đau hoặc giữ bàn tay trong tư thế gượng.
Sau khi đổi, quay về tốc độ chậm và tập riêng điểm chuyển. Nếu lúc nhanh bạn vẫn trở về cách cũ, giảm độ dài đoạn tập. Tập ngón mới trong một ngữ cảnh ngắn nhưng có nốt trước và nốt sau giúp động tác gắn với âm nhạc cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Có cần ghi số ngón cho toàn bộ bản nhạc? Không nhất thiết. Ưu tiên chỗ quyết định chuyển động; giảm ghi chú khi bạn đã hiểu mẫu.
Hai người dùng ngón khác nhau có ai sai không? Chưa thể kết luận chỉ từ con số. Cần nghe kết quả và nhìn sự thoải mái khi chơi. Tại lớp piano HG Music, bạn có thể mang hai phương án để cùng giáo viên thử trên đúng đoạn đang học.
Nguồn tham khảo: Yamaha: The Basics of Piano Keyboard Fingering.