Đồ họa biên tập: Đọc hợp âm ukulele đúng hướng.
Đọc sơ đồ hợp âm ukulele dễ nhầm vì cây đàn trên tay nằm ngang còn hình thường dựng đứng. Trước khi đặt ngón, hãy xác nhận hướng nhìn, tên dây và kiểu lên dây. Bài này dùng ukulele lên dây G, C, E, A; các sơ đồ cho baritone hoặc hệ lên dây khác cần được đọc riêng.
Đọc hình như đang nhìn thẳng mặt cần đàn
Với sơ đồ dựng đứng thông dụng, bốn đường dọc là bốn dây. Từ trái sang phải thường là G, C, E, A. Các đường ngang biểu diễn thanh phím; khoảng giữa chúng là ngăn để đặt đầu ngón. Một đường đậm phía trên thường chỉ lược đàn ở đầu cần.
Đây là quy ước cần kiểm tra trên từng tài liệu. Nếu sơ đồ xoay ngang, dùng cho người thuận tay trái hoặc không ghi tên dây, đừng tự đoán chiều từ hình bàn tay. Tìm phần chú giải trước. Chỉ một lần đảo thứ tự dây cũng đủ khiến thế bấm không còn là hợp âm được ghi.
Phân biệt chấm bấm, số ngón và số ngăn
Chấm cho biết vị trí cần bấm. Số nằm trong hoặc cạnh chấm có thể chỉ ngón tay, còn con số ở bên cạnh toàn bộ sơ đồ thường chỉ vị trí ngăn đầu được vẽ. Cần đọc chú giải để tránh coi số ngón 3 là yêu cầu bấm ngăn 3 trong mọi trường hợp.
Ký hiệu vòng tròn phía trên dây thường cho biết dây mở; dấu X thường chỉ dây không phát tiếng. Không có chấm trên một dây chưa chắc có nghĩa là bỏ dây đó. Hãy xem hệ ký hiệu của trang học trước khi quạt thử cả bốn dây.
Thử hợp âm C bằng cách đọc từng dây
Với thế C trưởng mở phổ biến trong hệ G, C, E, A, ba dây G, C, E để mở và dây A bấm ngăn 3. Đặt ngón phù hợp vào dây A rồi gảy từng dây từ G đến A. Nghe xem ba dây mở có bị cạnh ngón chạm làm tịt không.
Sau đó nói lại bằng lời: ba dây mở, dây A ngăn ba. Cách diễn đạt này giúp kiểm tra bạn hiểu sơ đồ thay vì chỉ nhớ vị trí một chấm. Nếu bạn đang dùng baritone lên dây D, G, B, E, cùng hình bấm không tạo ra tên hợp âm tương tự.
Đọc thêm F rồi so sự thay đổi
Với thế F trưởng mở phổ biến, bấm dây G ngăn 2 và dây E ngăn 1, để dây C và A mở. Gảy chậm từng dây rồi so hình với thế C. Bạn sẽ thấy số ngón tham gia và dây phải bấm thay đổi, trong khi thứ tự dây trên hình vẫn giữ nguyên.
Chưa cần chuyển nhanh giữa C và F. Nhấc tay, đọc lại sơ đồ, đặt từng vị trí và kiểm tra tiếng. Nếu một dây tịt, sửa góc đầu ngón trước khi tăng lực. Lưu đúng một nguồn sơ đồ nhất quán để tránh trộn các cách trình bày trong buổi đầu.
Câu hỏi thường gặp
Đàn G cao và G thấp có đổi hình C, F cơ bản không? Thế bấm của các hợp âm này vẫn dùng được trong hệ G, C, E, A, nhưng cách sắp xếp cao độ và âm sắc khác.
Sơ đồ có cho biết nhịp quạt không? Thường không. Bạn cần thông tin tiết tấu riêng. Xem khóa học ukulele HG Music để nối việc đọc hình với tiếng đàn thực tế.
Nguồn tham khảo: Fender: Ukulele Chord Guide; Fender Play: Ukulele Skills, C–Am–F Chord Changes.