Sáo trúc và đàn tranh: tập trao câu bằng tín hiệu rõ ràng

Sáo trúc, đàn tranh và đàn bầu trong phần hòa tấu Vào Hạ.

Khi sáo trúc vừa kết một câu và đàn tranh tiếp lời, người nghe cảm nhận được sự liền mạch giữa hai màu âm. Để phối hợp rõ hơn, hai người có thể tập riêng khoảnh khắc trao câu. Thuộc phần của mình là bước đầu; việc tiếp theo là cùng biết tín hiệu nào báo chuẩn bị và thời điểm nào thực sự bắt đầu.

Sáo trúc, đàn tranh và đàn bầu trong phần hòa tấu Vào Hạ.
Đội hình có sáo trúc, đàn tranh và đàn bầu trong ảnh tư liệu Vào Hạ.

Thống nhất một đoạn và một người dẫn

Chọn hai câu ngắn trong bản phối đang học, chẳng hạn câu sáo trước và câu đàn tranh sau. Xác nhận tốc độ, số phách, cách lấy đà và chỗ chuyển vai. Nếu mỗi người đang nhớ một phiên bản, hãy thống nhất lại trước khi ghép. Bài tập này cần cùng một cấu trúc, dù phần nhạc đã rất quen.

Trong lượt đầu, chọn một người chủ động ra tín hiệu chuẩn bị. Có thể dùng ánh nhìn hoặc chuyển động nhỏ đã thống nhất và được giáo viên hướng dẫn. Hai người cần nhìn thấy nhau mà vẫn giữ tư thế chơi thoải mái. Không nên tạo động tác lớn làm ảnh hưởng đến hơi của sáo hoặc vị trí tay trên đàn.

Tách tín hiệu chuẩn bị khỏi tiếng đầu tiên

Người nhận cần một khoảng để sẵn sàng trước lúc âm xuất hiện. Vì vậy, hãy thống nhất tín hiệu báo chuẩn bị ở đâu trong phách, rồi thử bằng cách đếm và vỗ tay. Chưa cần chơi nhạc cụ ở lượt này. Nếu cả hai vỗ được đúng điểm bắt đầu, mới thêm câu nhạc thật.

Với người thổi sáo, phần chuẩn bị còn có chỗ lấy hơi và thế bấm nốt đầu. Với người chơi đàn tranh, cần sẵn vị trí cho dây mở đầu và thứ tự ngón. Hãy bố trí các việc ấy trước thời điểm vào. Tín hiệu của bạn diễn sẽ khó giúp được nếu đến lúc đó mình vẫn đang tìm nốt.

Người chờ vẫn nghe câu đang diễn ra

Khi đàn tranh chờ đến lượt, hãy nghe những nốt cuối của câu sáo, đồng thời tiếp tục theo dõi nhịp. Khi đổi vai, người chơi sáo cũng làm như vậy. Chỉ đếm số phách trong đầu mà bỏ qua tiếng người bên cạnh có thể khiến hai phần thiếu liên hệ, nhất là ở chỗ cần xử lý linh hoạt.

  1. Chơi câu thứ nhất và vào câu thứ hai đúng vị trí đã thống nhất.
  2. Dừng sau hai câu để trao đổi về riêng điểm chuyển.
  3. Nếu vào lệch, thử lại phần cuối câu trước cùng đầu câu sau.
  4. Khi đã rõ, ghép lại từ đầu và đổi người dẫn nếu bài phù hợp.

Nghe xem hai câu có che nhau không

Có bản phối cần hai phần chồng lên nhau, có chỗ cần khoảng trống rõ. Hãy theo đúng bản phối và trao đổi với giáo viên thay vì mặc định luôn phải chờ âm trước tắt hẳn. Đặc biệt, tiếng đàn tranh còn ngân sau lúc tay gảy xong; thời điểm thôi gảy và thời điểm âm hết vang không phải cùng một việc.

Tập với âm lượng để mỗi người còn nghe được bạn diễn. Ở chỗ một nhạc cụ dẫn, phần còn lại cần biết vai trò của mình. Nếu không nghe rõ nhau trong không gian có khuếch đại, trao đổi việc cân bằng âm thanh trước khi cố chơi mạnh thêm.

Thống nhất cả điểm kết

Sau khi trao câu ổn, chọn cách kết thúc: nốt cuối dài bao lâu, ai báo dừng và có cần xử lý phần ngân không. Chơi riêng đoạn kết vài lần rồi ghép cả lượt. Trong nhóm có thêm nhạc cụ khác, mọi người cũng cần hiểu cùng tín hiệu này.

Bạn có thể mang một đoạn muốn hòa tấu đến HG Music để cùng giáo viên chia vai và chọn tín hiệu dễ dùng. Một điểm vào rõ, một câu được lắng nghe đến cuối và một cách kết đã thống nhất là những việc nhỏ nhưng thiết thực cho buổi tập chung.